Uloguj se / Registruj se
Registruj se

Main Menu

Navigacija

BALOVI KROZ VEKOVE

23.01.2023

 Foto: Opšte udruženje preduzetnika

Balovi su bili omiljeni oblik zabave početkom 19. veka u Beču i Pešti, a svoju popularnost veoma brzo stekli su u svim delovima Austrougarske monarihije.

Svaki društveni sloj imao je svoj bal, pa su balovi bili aristokratski, građanski, trgovački, pravnički, medicinski i drugi, a organizovali su ih pripadnici svih naroda.

Balovi koje je organizovala aristokratija, nazivani su nobl balovi a trgovci i zanatlije (cehovi) imali su svoje purgerske balove. Organizovani su najčešće u vreme poklada, ili kada je birana cehovska uprava.

Balovi zanatlija imali su utvrđeni protokol. O tom se protokolu brinuo jedan član ceha. Obavezno je biran jedan predigrač, koji je imao zadatak da svakom pridošlom kalfi nađe majstorsku ćerku, sa kojom je bio obavezan da odigra prvu igru.

U prvo vreme u modi su bile strane igre, i to uglavnom valcer, kadril, menuet, polka…

Već u drugoj polovini 19. a posebno početkom 20. veka počinju da se organizuju srpski balovi. Na njima su isticani srpski simboli i uvek su završavani srpskim narodnim kolom.

Devojke su na bal dolazile kada bi postale punoletne a zanatlijske kalfe i trgovački pomoćnici posle izučenog zanata.

Uz strane igre, vremenom u modu ulaze i kola.

Zanimljivo je da su ta kola namenski komponovana, pa su svoja, esnafska, imala udruženja, mesari, pekari, abadžije, kovači…

Bal je počinjao Kraljevskim kolom a nastavljao se esnafskim ili kolom udruženja, trgovačkim, zanatlijskim, doktorskim...

Balovi su bili događaj sezone. Prilika je to bila da se pokažu status i bogatstvo, da se vide devojke ali i njihove mame, da se mladi upoznaju i pronađu životnog partnera, da se promoviše nova moda, da se proveseli i zabavi u dugim zimskim danima.

Balovi su bili popularni i u našem gradu.

Aleksandar Stanojlović, priređivač monografije “Petrovgrad” zabeležio je da su zanatski balovi bili toliko popularni da su u jednom trenutku okupili i više od od 2000 zvanica.

Balovi su nestali, u formi u kojoj su nastali, nakon Drugog svetskog rata. Stidljivo su se vratili na scenu, naravno drugačiji, 90-tih godina prošlog veka.

U Zrenjaninu se tako godinama, u organizaciji “Svetosavlja” održava tradicionalni Svetosavski bal, koji vraća duh i sjaj lepih vremena i pravih vrednosti.